Ganfort Oogdruppels Opl 3 X 3ml

4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik Net als andere topisch toegediende geneesmiddelen voor het oog kunnen de werkzame stoffen (timolol/bimatoprost) van GANFORT systemisch worden geabsorbeerd. Er is geen toename van de systemische absorptie van de afzonderlijke werkzame stoffen vastgesteld. Door de bèta-adrenerge component, timolol, kunnen dezelfde typen cardiovasculaire, pulmonale en andere bijwerkingen optreden als bij systemische bètablokkers. Systemische bijwerkingen komen na topische oftalmische toediening minder vaak voor dan na systemische toediening. Voor het verminderen van de systemische absorptie, zie rubriek 4.2. Hartaandoeningen Bij patiënten met cardiovasculaire aandoeningen (bijv. coronaire hartziekte, Prinzmetal-angina of hartfalen) en hypotensie, dient behandeling met bètablokkers kritisch te worden geëvalueerd en behandeling met andere werkzame stoffen dient te worden overwogen. Patiënten met cardiovasculaire aandoeningen moeten worden gecontroleerd op verschijnselen van verergering van deze aandoeningen en op bijwerkingen. Vanwege het negatieve effect op de geleidingstijd mogen bètablokkers alleen met voorzichtigheid worden toegediend aan patiënten met een eerstegraads hartblok. Vasculaire aandoeningen Bij de behandeling van patiënten met ernstige perifere circulatiestoornissen/-aandoeningen (zoals ernstige vormen van de ziekte of het syndroom van Raynaud) is voorzichtigheid geboden. Respiratoire aandoeningen Na toediening van bepaalde oftalmische bètablokkers zijn respiratoire reacties gemeld, waaronder sterfte door bronchospasmen bij astmapatiënten. Bij patiënten met milde/matige chronische obstructieve longziekte (COPD) is voorzichtigheid geboden bij het gebruik van GANFORT. Bij deze patiënten mag GANFORT uitsluitend worden gebruikt wanneer het potentiële voordeel opweegt tegen het potentiële risico. Endocriene aandoeningen Bètablokkers kunnen de klachten en symptomen van acute hypoglykemie maskeren en daarom dienen bèta-adrenerge blokkers met zorgvuldigheid te worden toegediend aan patiënten met spontane hypoglykemie of patiënten met labiele diabetes. Bètablokkers kunnen ook de verschijnselen van hyperthyreoïdie maskeren. Hoornvliesziekten Oftalmische bètablokkers kunnen droge ogen veroorzaken. Bij de behandeling van patiënten met hoornvliesziekten is voorzichtigheid geboden. Andere bètablokkers Het effect op de intra-oculaire druk of de bekende effecten van systemische bètablokkade kunnen worden versterkt, wanneer timolol wordt gegeven aan patiënten die al een systemische bètablokker krijgen. De respons van deze patiënten dient nauwgezet te worden gevolgd. Het gebruik van twee topische bèta-adrenerge blokkers wordt niet aanbevolen (zie rubriek 4.5). Anafylactische reacties Tijdens het gebruik van bètablokkers bestaat de mogelijkheid, dat patiënten met een voorgeschiedenis van atopie of van een ernstige anafylactische reactie op verschillende allergenen reactiever zijn ten opzichte van herhaalde blootstelling aan die allergenen en niet reageren op de gebruikelijke dosis adrenaline die wordt gebruikt om een anafylactische reactie te behandelen. Choroïdale loslating Choroïdale loslating werd gerapporteerd na toediening van producten die de secretie van oogkamervocht verminderen (bijv. timolol, acetazolamide) na filtratieprocedures. Chirurgische anesthesie Bètablokkerende oftalmologische preparaten kunnen systemische bèta-agonistische effecten van bijv. adrenaline blokkeren. Wanneer de patiënt timolol krijgt, dient de anesthesist hierover te worden geïnformeerd. Lever Bij patiënten met een voorgeschiedenis van een milde leveraandoening of een abnormale alanineaminotransferase (ALAT), aspartaataminotransferase (ASAT) en/of bilirubine bij baseline, bleek bimatoprost gedurende 24 maanden geen bijwerkingen op de leverfunctie te hebben. Er zijn geen bijwerkingen bekend van oculair toegediend timolol op de leverfunctie. Oog De patiënten dienen vóór de start van de behandeling te worden geïnformeerd over de mogelijkheid van groei van de wimpers, van het donkerder worden van de huid van het ooglid of de peri-oculaire huid en van versterkte, bruine irispigmentatie, aangezien dit is waargenomen tijdens behandeling met bimatoprost en GANFORT. De versterkte irispigmentatie is waarschijnlijk permanent en kan leiden tot uiterlijke verschillen tussen beide ogen, als er maar één oog wordt behandeld. Na stopzetting van de behandeling met GANFORT kan de irispigmentatie permanent zijn. De incidentie van irispigmentatie was na 12 maanden behandeling met GANFORT 0,2%. Na 12 maanden behandeling met bimatoprost-oogdruppels als monotherapie kon een incidentie van 1,5% worden vastgesteld, welk niveau gedurende 3 jaren behandeling niet toenam. De verandering in pigmentatie komt eerder voort uit een verhoogde melanine-inhoud in de melanocyten dan uit een toename van het aantal melanocyten. De effecten van versterkte irispigmentatie op lange termijn zijn niet bekend. Veranderingen in iriskleur in verband met oftalmische toediening van bimatoprost kunnen meerdere maanden tot jaren onopgemerkt blijven. Naevi of efeliden in de iris lijken niet te worden beïnvloed door de behandeling. Periorbitale weefselpigmentatie is bij sommige patiënten reversibel gebleken. Macula-oedeem, inclusief cystoïd macula-oedeem is gerapporteerd na gebruik van GANFORT. Daarom dient GANFORT met voorzichtigheid te worden gebruikt bij patiënten met afakie, bij patiënten met pseudofakie met een gescheurd achterste lenskapsel en bij patiënten met vastgestelde risicofactoren voor macula-oedeem (bijv. intra-oculaire operatie, occlusie van de retinale ader, oculaire ontsteking en diabetische retinopathie). In geval van actieve intra-oculaire ontsteking (bijv. uveïtis) dient GANFORT met voorzichtigheid te worden gebruikt, omdat de ontsteking kan verergeren. Huid Op plekken waar de huid herhaaldelijk in contact komt met GANFORT-oplossing bestaat de mogelijkheid van haargroei. Daarom is het belangrijk dat GANFORT volgens de instructie wordt toegediend en dat wordt vermeden dat de oplossing langs de wang of andere huid loopt. Hulpstoffen Het conserveermiddel in GANFORT, benzalkoniumchloride, kan oogirritatie veroorzaken. Contactlenzen moeten voor gebruik worden verwijderd en er moet ten minste 15 minuten worden gewacht, voordat de contactlenzen weer worden ingebracht. Van benzalkoniumchloride is bekend dat het zachte contactlenzen verkleurt. Contact met zachte contactlenzen dient daarom vermeden te worden. Van benzalkoniumchloride werd gemeld dat het puntvormige keratopathie en/of toxische ulceratieve keratopathie kan veroorzaken. Daarom is bij frequent of langdurig gebruik van GANFORT controle vereist bij patiënten met droge ogen of wanneer de cornea beschadigd is. Overige aandoeningen GANFORT is niet onderzocht bij patiënten met inflammatoire oculaire aandoeningen, neovasculair, inflammatoir geslotenkamerhoekglaucoom, congenitaal glaucoom of nauwekamerhoekglaucoom. In studies met bimatoprost 0,3 mg/ml bij patiënten met glaucoom of oculaire hypertensie is aangetoond dat frequentere blootstelling van het oog aan meer dan 1 dosis bimatoprost per dag het IOD-verlagende effect kan verminderen. Patiënten die GANFORT gebruiken met andere prostaglandine-analogen moeten worden gecontroleerd op veranderingen in de intra-oculaire druk.

Bij open kamerhoek glaucoom en oculaire hypertensie: - verlaging van de intra-oculaire druk bij patiënten bij wie topicale behandeling met bètablokkers of prostaglandine-analogen onvoldoende effect heeft.

Eén ml oplossing bevat 0,3 mg bimatoprost en 5 mg timolol (als 6,8 mg timololmaleaat).

Hulpstof met bekend effect

Elke ml oplossing bevat 0,05 mg benzalkoniumchloride.

Voor de volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.

4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie

Er is geen specifiek onderzoek naar interacties uitgevoerd met de vaste combinatie van bimatoprost/timolol.

Bij het gelijktijdig toedienen van oftalmische bètablokker-oplossing en orale calciumantagonisten, guanethidine, bèta-adrenerge blokkers, parasympathicomimetica, antiarrhythmica (incl. amiodaron) en hartglycosiden bestaat de mogelijkheid van additieve effecten, die kunnen leiden tot het ontstaan van hypotensie en/of duidelijke bradycardie.

Versterkte systemische bètablokkade (bijv. vertraagde hartslag, depressie) werd gerapporteerd tijdens gelijktijdige behandeling met CYP2D6-remmers (bijv. kinidine, fluoxetine, paroxetine) en timolol.

Er is incidenteel melding gemaakt van mydriasis bij gelijktijdig gebruik van oftalmische bètablokkers en adrenaline (epinefrine).

De bijwerkingen die in klinische studies met GANFORT werden gemeld, bleven beperkt tot de bijwerkingen die eerder zijn gemeld voor elk van de afzonderlijke werkzame stoffen bimatoprost en timolol. In klinische studies werden geen nieuwe bijwerkingen specifiek voor GANFORT waargenomen.

De meeste bijwerkingen die werden gemeld in klinische studies met GANFORT waren oculair en mild van aard en geen ervan was ernstig. Uit de gegevens van klinisch onderzoek, dat 12 maanden heeft geduurd, blijkt conjunctivale hyperemie (meestal zeer licht tot mild en vermoedelijk van niet-inflammatoire aard) de meest gerapporteerde bijwerking te zijn bij ca. 26% van de patiënten en dit leidde bij 1,5% van de patiënten tot het stopzetten van de behandeling.

Lijst met bijwerkingen in tabelvorm

Tabel 1 geeft een overzicht van de bijwerkingen die zijn gemeld tijdens klinische onderzoeken met alle formuleringen (voor eenmalige en meervoudige dosering) van GANFORT of in de periode nadat het geneesmiddel op de markt is gebracht.

Mogelijke bijwerkingen zijn gerangschikt per MedDRA-systeem/orgaanklasse en zijn gebaseerd op de volgende conventie: zeer vaak (≥ 1/10); vaak (≥ 1/100 tot < 1/10); soms (≥ 1/1 000 tot < 1/100); zelden (≥ 1/10 000 tot < 1/1 000); zeer zelden (< 1/10 000) en niet bekend (kan met de beschikbare gegevens niet worden bepaald). Binnen elke frequentiegroep worden de bijwerkingen weergegeven in volgorde van afnemende ernst.

Tabel 1: Lijst van bijwerkingen bij alle GANFORT-formuleringen (meervoudige dosering en enkelvoudige dosering)

Systeem/orgaanklasse Frequentie Bijwerking Immuunsysteemaandoeningen Niet bekend Overgevoeligheidsreacties, waaronder tekenen of symptomen van allergische dermatitis, angio-oedeem, oogallergie Psychische stoornissen Niet bekend Slapeloosheid, nachtmerries Zenuwstelselaandoeningen Vaak Hoofdpijn Niet bekend Dysgeusie, duizeligheid Oogaandoeningen Zeer vaak Conjunctivale hyperemie Vaak Keratitis punctata, erosie van het hoornvlies, brandend gevoel, conjunctivale irritatie, oogpruritus, prikkelend gevoel in het oog, gevoel van vreemd lichaam, droge ogen, oogliderytheem, oogpijn, fotofobie, oogafscheiding, zichtstoornis, ooglidpruritus, verslechterde visuele scherpte, blefaritis, ooglidoedeem, oogirritatie, toegenomen traanvorming, groei van wimpers Soms Iritis, conjunctivaal oedeem, ooglidpijn, abnormaal gevoel in het oog, asthenopie, trichiasis, irishyperpigmentatie, periorbitale en ooglidveranderingen geassocieerd met periorbitale vetatrofie en huidstrakte waardoor de sulcus dieper wordt, ooglidptose, enoftalmie, lagophthalmos en ooglidretractie, wimperverkleuring (donkerder worden) Niet bekend Cystoïd macula oedeem, zwelling van het oog, wazig zien, oculair ongemak Hartaandoeningen Niet bekend Bradycardie Bloedvataandoeningen Niet bekend Hypertensie Ademhalingsstelsel-, borstkas- en mediastinumaandoeningen Vaak Rhinitis Soms Dyspneu Niet bekend Bronchospasmen (overwegend bij patiënten met een reeds bestaande bronchospastische aandoening), astma Huid- en onderhuidaandoeningen Vaak Pigmentatie van het ooglid, hirsutisme, huidhyperpigmentatie (perioculair) Niet bekend Alopecia, huidverkleuring (perioculair) Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen Niet bekend Vermoeidheid

Net als andere topisch aangebrachte oftalmische geneesmiddelen wordt GANFORT (bimatoprost/timolol) opgenomen in de systemische circulatie. De absorptie van timolol kan vergelijkbare bijwerkingen veroorzaken als bij het gebruik van systemische bètablokkers. Systemische bijwerkingen komen na topische oftalmische toediening minder vaak voor dan na systemische toediening. Voor het verminderen van de systemische absorptie, zie rubriek 4.2.

Overige bijwerkingen die werden gemeld met een van de afzonderlijke werkzame stoffen (bimatoprost of timolol) en die mogelijk ook kunnen voorkomen met GANFORT, zijn hieronder weergegeven in tabel 2.

Tabel 2: Lijst van overige bijwerkingen die zijn waargenomen bij een van de werkzame stoffen (bimatoprost of timolol)

Systeem/orgaanklasse Bijwerking Immuunsysteemaandoeningen Systemische allergische reacties, incl. anafylaxie Stofwisselings- en voedingsstoornissen Hypoglykemie Psychische stoornissen Depressie, geheugenverlies, hallucinatie Zenuwstelselaandoeningen Syncope, cerebrovasculair accident, toename van verschijnselen en symptomen van myasthenia gravis, paresthesie, cerebrale ischemie Oogaandoeningen Verminderde gevoeligheid van het hoornvlies, diplopie, ptosis, choroïdale loslating na filtratiechirurgie, keratitis, blefarospasme, retinale bloeding, uveïtis Hartaandoeningen Atrioventriculair blok, hartstilstand, aritmie, hartfalen, congestief hartfalen, pijn op de borst, palpitaties, oedeem Bloedvataandoeningen Hypotensie, het fenomeen van Raynaud, koude handen en voeten Ademhalingsstelsel-, borstkas- en mediastinumaandoeningen Exacerbatie van astma, exacerbatie van COPD, hoesten Maagdarmstelselaandoeningen Misselijkheid, diarree, dyspepsie, droge mond, buikpijn, braken Huid- en onderhuidaandoeningen Psoriasisachtige huiduitslag of exacerbatie van psoriasis, huiduitslag Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen Myalgie Voortplantingsstelsel- en borstaandoeningen Seksuele disfunctie, verminderd libido Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen Asthenie Onderzoeken Afwijkend resultaat leverfunctietesten

Bijwerkingen gemeld met fosfaathoudende oogdruppels

Er is in zeer zeldzame gevallen melding gemaakt van corneacalcificatie bij het gebruik van fosfaathoudende oogdruppels bij sommige patiënten met aanzienlijke beschadiging van het hoornvlies.

Melding van vermoedelijke bijwerkingen

Het is belangrijk om na toelating van het geneesmiddel vermoedelijke bijwerkingen te melden. Op deze wijze kan de verhouding tussen voordelen en risico's van het geneesmiddel voortdurend worden gevolgd. Beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg wordt verzocht alle vermoedelijke bijwerkingen te melden via het nationale meldsysteem zoals vermeld in aanhangsel V.

4.3 Contra-indicaties ▪ Overgevoeligheid voor de werkzame stoffen of voor een van de in rubriek 6.1 vermelde hulpstoffen. ▪ Reactieve luchtwegaandoeningen, waaronder astma bronchiale of een geschiedenis van astma bronchiale, of ernstige chronische obstructieve longziekte. ▪ Sinusbradycardie, sick-sinussyndroom, sino-atriaal blok, tweede- of derdegraads atrioventriculair blok (niet gecontroleerd door pacemaker). Manifest hartfalen, cardiogene shock.

4.6 Vruchtbaarheid, zwangerschap en borstvoeding Zwangerschap Er zijn geen toereikende gegevens over het gebruik van de vaste combinatie van bimatoprost/timolol bij zwangere vrouwen. GANFORT mag niet tijdens de zwangerschap worden gebruikt tenzij dit absoluut noodzakelijk is. Voor het verminderen van de systemische absorptie, zie rubriek 4.2. Bimatoprost Er zijn onvoldoende klinische gegevens beschikbaar over het gebruik van GANFORT tijdens de zwangerschap. Uit dieronderzoek is bij toediening van hoge, voor de moeder toxische doses reproductietoxiciteit gebleken (zie rubriek 5.3). Timolol In epidemiologische studies konden geen foetale misvormingen worden vastgesteld, maar er kon bij orale toediening van bètablokkers wel een risico op intra-uteriene groeiretardatie worden aangetoond. Daarnaast zijn er bij neonaten verschijnselen en symptomen van bètablokkade (bijv. bradycardie, hypotensie, respiratoire benauwdheid en hypoglykemie) waargenomen, als bètablokkers tot de geboorte werden toegediend. Als GANFORT tot de geboorte wordt gebruikt, dient de neonaat de eerste dagen na de geboorte zorgvuldig te worden geobserveerd. Uit dieronderzoek met timolol is reproductietoxiciteit gebleken bij doses die aanzienlijk hoger waren dan in de klinische praktijk zouden worden gebruikt (zie rubriek 5.3). Borstvoeding Timolol Bètablokkers worden uitgescheiden in de moedermelk. Bij therapeutische doses timolol in oogdruppels is het echter onwaarschijnlijk dat er voldoende hoeveelheden in de moedermelk terechtkomen om bij het kind klinische symptomen van bètablokkade te veroorzaken. Voor het verminderen van de systemische absorptie, zie rubriek 4.2. Bimatoprost Het is niet bekend of bimatoprost bij de mens in de moedermelk wordt uitgescheiden. In de melk van zogende ratten werd het echter wel uitgescheiden. GANFORT mag niet worden gebruikt door vrouwen die borstvoeding geven. Vruchtbaarheid Er zijn geen gegevens bekend over de effecten van GANFORT op de menselijke vruchtbaarheid.

Volwassenen

• Aanbevolen dosering: 1 druppel per dag in het (de) aangedane oog (ogen)
• Maximale dosering: 1 druppel per dag in het (de) aangedane oog (ogen)

Toedieningswijze

• 's Morgens of 's avonds toedienen (elke dag op hetzelfde tijdstip)
• Als er meer dan één topisch geneesmiddel voor het oog moet worden gebruikt, moet er na het toedienen van elke behandeling ten minste 5 minuten worden gewacht.
• Door toepassing van nasolacrimale occlusie of het gesloten houden van de oogleden gedurende 2 minuten treedt een vermindering van de systemische absorptie op hetgeen kan resulteren in een afname van de systemische bijwerkingen en een toename van de lokale werkzaamheid.